Participatiewet & Quotumwet; hoe zit het?

blogafbeeldingIn deze blog bekijk ik de volgende, relatief nieuwe, wetten: De Participatiewet en de Quotumwet. Hoe zien deze wetten er inhoudelijk uit en wat zijn de gevolgen voor werkgevers?

Participatiewet

Per 1 januari 2015 is de Participatiewet in werking getreden. Het doel van deze wet is om meer mensen, ook mensen met een arbeidsbeperking, aan de slag te krijgen. De gemeenten zijn vanaf die datum verantwoordelijk voor mensen met arbeidsvermogen die ondersteuning nodig hebben.

De gemeenten hebben voor deze nieuwe doelgroep dezelfde taken als voor mensen met een bijstandsuitkering: Het bieden van ondersteuning, gericht op arbeidsinschakeling en waar nodig inkomensondersteuning. In het sociaal akkoord (tussen kabinet en sociale partners) van 11 april 2013 hebben het kabinet en werkgevers afgesproken dat ze extra banen gaan creëren voor mensen met een arbeidsbeperking. Doelstelling hiervan is om 125.000 extra banen in 2026 te realiseren; 100.000 in de marktsector en 25.000 bij de overheid.

De Participatiewet wijzigt een aantal bestaande verordeningsplichten op onderdelen en voegt een aantal nieuwe toe. Gemeenten leggen hun beleidskeuzes in verordeningen vast. Zij hebben beleidsvrijheid en bepalen op basis van maatwerk wat iemand aan ondersteuning nodig heeft.

Het gaat om verordeningen waarin gemeenten de volgende zaken vast vastleggen:

  • Regels over de doelgroep loonkostensubsidie en de vaststelling van de loonwaarde.
  • Regels voor het verlenen van een individuele studietoeslag. De regels hebben in ieder geval betrekking op de hoogte en frequentie van de uitbetaling van de individuele studietoeslag.
  • Regels over het ondersteunen bij arbeidsinschakeling en het aanbieden van voorzieningen gericht op arbeidsinschakeling.
  • Regels voor het verrichten van werkzaamheden in een beschutte werkomgeving.
  • (Aangescherpte) Regels over de wijze waarop mensen die bijstand ontvangen of door gemeenten worden ondersteund in het vinden of houden van werk, of hun vertegenwoordigers, worden betrokken bij de uitvoering van de Participatiewet.

Wat zijn de gevolgen?
De Participatiewet vervangt per bovengenoemde datum de Wet Werk en Bijstand, de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) en een groot deel van de Wet Arbeidsongeschiktheidsvoorziening Jonggehandicapten (Wajong). Dit heeft gevolgen voor bijstandsgerechtigden, Wajongers en mensen in de sociale werkvoorziening (WSW’ers).

  1. Gevolgen voor bijstandsgerechtigden:
    Alle bijstandsgerechtigden hebben dezelfde arbeidsverplichtingen. Gemeenten moeten de bijstandsuitkering verlagen van personen die niet voldoen aan deze arbeidsverplichtingen. Ook krijgen bijstandsgerechtigden een lagere bijstandsuitkering als zij hun woonkosten kunnen delen.
  1. Gevolgen voor Wajongers:
    Alleen nog jonggehandicapten die niet kunnen werken hebben recht op Wajong. Het UWV gaat tussen 2015 en 2018 de gegevens van mensen met een Wajong-uitkering van vóór 2015, opnieuw bekijken. Dat doen zij om vast te stellen wie wel of geen mogelijkheden heeft om te werken.
  1. Gevolgen voor WSW’ers:
    Geen instroom meer in de WSW. Dit geldt ook voor mensen met een WSW-indicatie die op de wachtlijst stonden voor een WSW-plek. Zij krijgen waarschijnlijk bijstand. Bestaande WSW’ers met een vast dienstverband houden hun baan en hun salaris. In plaats daarvan komen er andere instrumenten om ervoor te zorgen dat mensen met een arbeidsbeperking een plek op de arbeidsmarkt kunnen vinden, zoals beschut werk en loonkostensubsidie. 

Wat is beschut werk?
Beschut werk is bedoeld voor mensen die door hun lichamelijke, verstandelijke of psychische beperking een zodanige mate van begeleiding en aanpassingen van de werkplek nodig hebben, dat niet van een reguliere werkgever mag worden verwacht dat hij deze mensen in dienst neemt.

Met beschut werk kan de gemeente deze mensen toch in een dienstbetrekking laten werken. Deze groep komt in dienst van de gemeente. De gemeente kan deze dienstbetrekking ook organiseren bij een reguliere werkgever die deze begeleiding en aanpassingen kan aanbieden. De beloning dient aan te sluiten bij de (eventuele) cao van de werkgever en dient tenminste het wettelijk minimumloon te zijn. De gemeente kan voor deze werknemers loonkostensubsidie verstrekken. Als gemeenten mensen beschut werk willen aanbieden, dragen zij hen eerst voor aan UWV voor een beoordeling. De gemeente bepaalt wie zij aan UWV voordraagt. Daarna beoordeelt UWV of iemand beschut werk nodig heeft.

Wat is loonkostensubsidie?
Werkgevers kunnen loonkostensubsidie bij de gemeente aanvragen voor werknemers die zelf niet het volledige minimumloon kunnen verdienen. Deze subsidie is een compensatie voor het feit dat de werknemer een verminderd arbeidsvermogen heeft en bedraagt het verschil tussen de loonwaarde van de medewerker en het wettelijk minimumloon. Als er in de cao een hoger loon is afgesproken, dient de werkgever het verschil tussen het wettelijk minimumloon en het hogere cao-loon zelf betalen.

De loonkostensubsidie staat open voor:

  • Mensen met een arbeidsbeperking die niet in staat zijn om 100% van het wettelijk minimumloon te verdienen;
  • Wajongers;
  • WSW’ers die begeleid werken en mensen met een WSW-indicatie die op de wachtlijst staan.

De term loonkostensubsidie wordt ook gebruikt voor de regeling: co-financiering sectorplannen. Voor goedgekeurde sectorplannen voor BBL-trajecten kan twee jaar lang subsidie worden verkregen voor de loonkosten van de persoon die het BBL-traject doet. De loonkosten kunnen voor maximaal 20% van het wettelijk minimum(jeugd)loon worden gesubsidieerd.

Quotumwet

Naast de Participatiewet bestaat is er ook de Quotumwet. Deze wet legt de baanafspraak uit het sociaal akkoord wettelijk vast en regelt hoe het aantal gerealiseerde extra banen wordt gemeten. Met de quotumregeling krijgen werkgevers met 25 medewerkers of meer de verplichting om een bepaald percentage mensen met een arbeidsbeperking in dienst te nemen. Indien werkgevers daar niet aan voldoen, betalen zij een heffing voor niet vervulde plekken. De quotumregeling wordt pas geactiveerd als werkgevers de aantallen banen uit de baanafspraak niet realiseren. Dit gebeurt na overleg met gemeenten en sociale partners.

Wie vallen er onder de doelgroep voor de baanafspraak en een eventueel quotum?

  1. Mensen die onder de Participatiewet vallen en die geen wettelijk minimumloon (WML) kunnen verdienen.
  2. Mensen met een WSW (Wet Sociale Werkvoorziening)-indicatie op de wachtlijst.
  3. Wajongers met arbeidsvermogen.

Eind 2016 wordt voor het eerst gekeken of deze toegezegde banen zijn gerealiseerd.

DAJC blijft de ontwikkelingen op de voet volgen.

Deze blog is geschreven door Esther Franke. Als je wilt reageren of vragen hebt, neem dan gerust contact op via HRevolutie@dajc.nl.